قوانین مارس و بکگمون
در تختهنرد همهی بردها یکجور امتیاز نمیدهند؛ گاهی حریف را «مارس» میکنی و امتیاز دو یا سه برابر میشود.
یکی از هیجانانگیزترین بخشهای تختهنرد این است که ارزش هر بازی همیشه یکسان نیست. بسته به اینکه حریف تا لحظهی پایان چند مهره را خارج کرده و مهرههایش کجا ماندهاند، برد تو میتواند یک، دو یا سه امتیاز داشته باشد. اگر تازه با این بازی آشنا شدهای، پیشنهاد میکنیم اول راهنمای مبتدیها و سپس قوانین کامل تختهنرد را بخوانی تا مفهوم خارجکردن مهرهها برایت روشن باشد.
سه نوع برد در تختهنرد
وقتی یک بازیکن همهی ۱۵ مهرهی خود را از تخته خارج کند، بازی تمام میشود و او برنده است. اما اندازهی این برد به وضعیت حریف در همان لحظه بستگی دارد:
- برد عادی (Single): اگر حریف دستکم یک مهره را خارج کرده باشد، برنده فقط ۱ امتیاز میگیرد.
- مارس یا گمون (Gammon): اگر بازی تمام شود و حریف حتی یک مهره هم خارج نکرده باشد، برنده ۲ امتیاز میگیرد.
- بکگمون (Backgammon): اگر حریف نهتنها هیچ مهرهای خارج نکرده باشد، بلکه هنوز مهرهای در «بار» یا در خانهی برنده (ربع پایانی حریف) داشته باشد، برنده ۳ امتیاز میگیرد.
همانطور که میبینی، مارس و بکگمون در واقع «جایزه» برای بردهای قاطع هستند. هرچه حریف را عقبتر نگه داری، احتمال گرفتن امتیاز بیشتر بالا میرود. برای همین دانستن قانون بار و ورود مهره اهمیت زیادی دارد؛ نگهداشتن مهرهی حریف روی بار میتواند برد عادی را به بکگمون تبدیل کند.
چطور مارس اتفاق میافتد؟
مارس معمولاً وقتی رخ میدهد که یک بازیکن خیلی سریع مهرههایش را جمع و خارج میکند، در حالی که حریف هنوز درگیر بیرونآوردن مهرههای عقبافتاده است. اگر با سرعت مناسب مهرهها را به خانهی خودت برسانی و شروع به خارجکردن مهرهها کنی، ممکن است پیش از اینکه حریف حتی یک مهره خارج کند بازی را تمام کنی. در این حالت مارس شدهای و ۲ امتیاز میگیری.
نکتهی مهم این است که پیش از خارجکردن مهرهها، همهی مهرههایت باید در ربع خانهی خودت جمع شده باشند. اگر میخواهی حریف را مارس کنی، باید همزمان سرعت داشته باشی و هم اجازه ندهی مهرههایت «تک» و بیدفاع (اصطلاحاً بلات) بمانند؛ یک ضربهی حریف میتواند کل نقشه را بههم بریزد.
نقش مکعب دوبل: چند برابر شدن امتیاز
حالا پای مکعب دوبل به میان میآید. مکعب دوبل عددی بین ۱، ۲، ۴، ۸، ۱۶، ۳۲ و ۶۴ نشان میدهد و ارزش کل بازی را تعیین میکند. مهم است بدانی که امتیاز مارس و بکگمون پس از ضرب در مقدار مکعب حساب میشود:
- ابتدا نوع برد را مشخص کن: عادی (۱)، مارس (۲) یا بکگمون (۳).
- سپس این عدد را در مقدار فعلی مکعب دوبل ضرب کن.
برای مثال اگر مکعب دوبل روی ۴ باشد و تو حریف را مارس کنی، امتیاز نهایی برابر است با ۲ × ۴ = ۸ امتیاز. اگر همان بازی به بکگمون تبدیل شود، ۳ × ۴ = ۱۲ امتیاز میگیری. به همین دلیل در مسابقههای امتیازی، ترکیب مکعب دوبل و مارس میتواند نتیجهی مسابقه را در یک بازی زیر و رو کند.
درست بهخاطر همین قدرت است که تصمیمگیری دربارهی دوبلکردن اهمیت دارد. اگر احتمال مارس بالا باشد، پیشنهاد دوبل خطرناکتر است چون در صورت پذیرش حریف، امتیازها دوچندان میشوند. برای درک بهتر این تعادل، مطالعهی استراتژی تختهنرد و شمارش پیپ کمک زیادی میکند.
مارس در مسابقهی امتیازی
در مسابقههای امتیازی که تا رسیدن به عدد مشخصی (مثلاً ۷ یا ۱۱ امتیاز) بازی میشود، مارس نقش تعیینکننده دارد. یک مارس با مکعب بالا میتواند مسابقه را یکشبه تمام کند. با این حال باید حواست به قانون کرافورد هم باشد؛ در آن بازی خاص، مکعب دوبل استفاده نمیشود و بنابراین بیشترین امتیازی که میتوانی از مارس بگیری، ۲ امتیاز و از بکگمون ۳ امتیاز خواهد بود.
میتوانی همین حالا در شبیهساز رایگان تختهنرد بازی کنی و ببینی چطور یک برد ساده به مارس یا بکگمون تبدیل میشود. همهی اعتبارها در این بازی مجازی و صرفاً برای تمرین هستند و هیچ ارزش مالی ندارند.
تفاوت مارس و بکگمون در تختهنرد چیست؟
در مارس (گمون) حریف هیچ مهرهای خارج نکرده و برنده ۲ امتیاز میگیرد. در بکگمون علاوه بر این، حریف هنوز مهرهای در بار یا در خانهی برنده دارد و امتیاز به ۳ میرسد.
امتیاز مارس چطور با مکعب دوبل ضرب میشود؟
اول نوع برد را مشخص میکنی (عادی ۱، مارس ۲، بکگمون ۳) و سپس آن را در مقدار فعلی مکعب دوبل ضرب میکنی. مثلاً مارس با مکعب ۴ برابر ۸ امتیاز است.
آیا در قانون کرافورد هم مارس ممکن است؟
بله، مارس و بکگمون همچنان اتفاق میافتند، اما چون در بازی کرافورد مکعب دوبل استفاده نمیشود، بیشترین امتیاز مارس ۲ و بکگمون ۳ خواهد بود.
چطور احتمال مارسکردن حریف را بالا ببرم؟
با سرعت مهرههایت را به خانه برسان و زودتر شروع به خارجکردن کن، مهرههای حریف را عقب نگه دار و اجازه نده حتی یک مهره خارج کند. نگهداشتن مهرهی حریف روی بار هم احتمال بکگمون را افزایش میدهد.